Khác biệt Tây – Ta

Nhân tiện đang học về mấy cái liên quan đến văn hoá lịch sự, mình chia sẻ sự khác biệt giữa người Việt Nam và người Tây tí xíu. Một số điều chia sẻ dựa trên nghiên cứu, một số là do trải nghiệm cá nhân và giả thuyết dựa trên những kinh nghiệm và mấy nghiên cú mới đọc. Giờ viết ra trước để mai mốt đọc thêm về chủ đề này nhiều hơn 1 xíu và viết bài hí hí.
Nhìn chung phương Tây là những nước giàu có và vì sự giàu có này mang đến sự phát triển của “chủ nghĩa cá nhân” thay vì phát triển xã hội theo “tính cộng đồng” như các nước châu Á. Người phương Tây 1) không thích bị “ép” phải làm gì, không muốn bị áp đặt dù là trong những hành động nhỏ nhất và 2) họ muốn được đẹp cái mặt cá nhân thay vì đẹp mặt cộng đồng như người châu Á. Ví dụ cho số 1): người Việt Nam khi có khách đến nhà thì để thể hiện sự thân thiện, hiếu khách thì hay gắp đồ ăn cho khách để thể hiện sự quan tâm giữa những người trong cùng 1 cộng đồng, nhưng đối với người phương Tây, “chủ nghĩa cá nhân” có nghĩa là họ muốn được tự do ăn gì thì ăn, ăn bao nhiêu thì ăn nên tốt nhất là đừng gắp, để nó tự gắp. Và nó cũng sẽ tự hiểu, khách ăn nhiều thì tốn đồ ăn, làm ảnh hưởng lợi ích của thân chủ nên nó cũng sẽ lịch sự ko ăn nhiều. Ví dụ cho số 2) Ngừoi Việt Nam hay thể hiện sự quan tâm kiểu như: sao dạo này ốm quá, mập quá, mụn quá, đẹp quá, chồng con, công việc vì họ quan trọng “bộ mặt của cộng đồng” nhiều hơn và không chú trọng đến bộ mặt cá nhân. Ví dụ công việc tốt thì đẹp mặt bố mẹ, có chồng con đường hoàng thì theo truyền thống xã hội và cộng đồng nên cũng là vì trong tâm thức họ luôn suy nghĩ về bộ mặt của nguyên một tập thể và điều này thể hiện rõ nét trong văn hoá giao tiếp. Trong khi người phương Tây thì khác, đối với họ bộ mặt và sự bình đẳng giữa các cá nhân quan trọng hơn nhiều. Đó là lí do họ không hỏi tuổi, tài chính, tình trạng hôn nhân khi chỉ mới quen nhau. Khi mối quan hệ đã được thiết lập và vững chải thì những chi tiết cá nhân có thể “ko đẹp mặt” mới được tiết lộ như độ già, độ nghèo, độ ế. Họ chọn nghề nghiệp, hẹn hò, kết hôn đều vì họ muốn maximise lợi ích và sự hưởng thụ của cá nhân chứ không phải vì để bố mẹ đẹp mặt hay vì áp lực xã hội. Tiếng Anh là tiếng duy nhất có chữ “I” được viết hoa.

Một đặc tính của xã hội mang chủ nghĩa cá nhân đó là họ thông thường có nhiều mối quan hệ không sâu sắc, ngắn hạn và để bước vào không gian riêng và thân mật của người phương Tây thì thực sự cần nhiều hơn là vị trí địa lý vfa quan hệ máu mủ, ví dụ phải có sở thích chung, phải cùng mục tiêu ngắn hạn hay dài hạn nào đó hay một đặc điểm nào đó đặc biệt để kết nối các cá nhân. Đó là lý do các bạn du học sinh ở trời Tây rất nhiều năm nhưng ko có bạn local. Ngừoi phương Tây có thể rất lịch sự vì họ muốn tất cả mọi người đều có một “bộ mặt cá nhân” đẹp nhưng diều đó không có nghĩa là họ sẵn sàng làm bạn với bất cứ ai. Đối với người châu Á hay người Việt Nam nói riêng, thì các mối quan hệ gia đình là lâu dài và mật thiết và không khó để thiết lập các mối quan hệ trong cùng 1 cộng đồng, và sự chia sẻ riêng tư cũng là điều đến dễ dàng và tự nhiên hơn.

Mới nghĩ ra nhiêu đây thôi. Khi nào nghĩ ra tiếp thì viết tiếp nhưng công nhận là chủ nghĩa cá nhân là thứ chi phối vô cùng nhiều vô văn hoá giao tiếp cũng như đời sống của người phương Tây. Tương tự, văn hoá cộng đồng cũng có những tác động tương tự trong cách giao tiếp và đời sống của người châu Á.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s